Una Pahalang: Binibigkas ng makatâ

UNA PAHALANG: BINIBIGKAS NG MAKATÂ

‎

‎salamat sa unang tanong, nakatutuwâ

‎dahil aking pagkatao ang binabadyâ

‎una pahalang pa lang, sagot ko na'y TUL 

‎kayâ tula'y agad kinathâ ng makatâ

‎

‎nakabibigkas lang ng tulâ pag may rali

‎pag nabatid ang isyu, doon sinasabi

‎ng patulâ, madalas tula'y hinahabi

‎sa rali lalo na't sa masa nagsisilbi

‎

‎bihirang bumigkas, kapag may okasyon lang

‎bagamat araw-gabi'y nasa pasulatan

‎kathâ ng kathâ ng tulâ para sa bayan

‎gagawing libro upang basahin ng tanan

‎

‎salita'y balaraw na aking inuulos

‎sa bulok na sistemang ipinagpupuyos

‎niring loob, sistemang dapat kinakalos;

‎salamat sa krosword na aking tinatapos

‎

‎- gregoriovbituinjr.

‎04.06.2026

‎

‎* litrato mulâ sa pahayagang Bulgar, Abril 6, 2026

Kaya ko pa bang maging makina?

KAYA KO PA BANG MAGING MAKINA?

‎

‎i

‎

‎humihina na ang aking mga piyesa

‎nagmahal kasi ang presyo ng gasolina

subalit kaya ko pa bang maging makina

‎lalo't mga bakal ko'y kinakalawang na

‎

‎lalong pupurol pag di na ako nagamit

‎ang kasuluk-sulukan ko'y lagyan ng fluid

‎sa mga kinakalawang, grasa'y ipahid

‎pihitan ko'y dapat magaan pag pinihit

‎

‎ii

‎

‎nag-operator noon ng AIDA Press Machine

‎ang karanasang iyon ay tatlong taon din

‎sa pabrikang Hapon ay iyon ang gawain

‎talubatâ pa noon nang doon hasain

‎

‎ngunit walâ na ang pinagtrabahuhan ko

‎isang gunitâ na lang ang pabrikang PECCO

‎tatlong dekada na'y nagdaan, naisip ko

‎ngayon, matandâ na ako't di na obrero

iii

dapat palitan ang nanginginig na kamay

makina'y bubulok pag hinayaang tunay

na pag di nalilinis, ito'y nalulumbay

kahit makina, dapat malusog ang lagay

‎

‎- gregoriovbituinjr.

‎04.06.2026

* PECCO - Precision Engineered Components Corporation

Pagtaguyod sa kapwa makata't tulâ

PAGTAGUYOD SA KAPWA MAKATA'T TULÂ

‎

‎itinataguyod ko ang kapwa makatâ

‎pati mga pinaghirapan nilang tulâ

‎ganyan ang adhikain ko't nasasadiwà

‎kapara'y Batute't Balagtas na dakilà

‎

‎pag sa iwing haraya'y mayroong makatas

‎paglalambing ng dila'y nagiging madulas

‎ang pananalinghaga'y agad mawawatas

‎parang walang kupas na Batute't Balagtas

‎

‎itutulâ ko sa pusikit na karimlan

‎ang diwà ng mga makatang kaibigan

‎kaisa sa kanilang ipinaglalaban,

‎pananaw, akala, isinasalarawan

‎

bagamat wala man kami sa toreng garing

‎kami'y magkasangga gaano man kadilim

‎ang bukas dahil sa digma't pagkagupiling

‎may bagong umaga't rosas na masisimsim

‎

‎- gregoriovbituinjr.

‎04.04.2026

‎

‎* litrato mulâ sa larong Word Connect sa selpon

Sa mga kurakot ngayong Biyernes Santo (14th Black Friday Protest ng 2026)

‎SA MGA KURAKOT NGAYONG BIYERNES SANTO

‎

‎sa mga kurakot, tuso,

‎buwitre't buwayang trapo:

‎kayong kawatan sa pondo

‎ng bayan, magsisi kayo!

‎

‎ang inyong pangungurakot

‎ay dusa't hirap ang dulot

‎sa masa, kayo'y managot

‎at di dapat makalusot

‎

‎- gregoriovbituinjr.

‎04.03.2026

‎14th Black Friday Protest ng 2026

Pagdalo sa 'Kalbaryo ng Kawalan ng Katarungan' ng FIND

PAGDALO SA 'KALBARYO NG KAWALAN NG KATARUNGAN' NG FIND

‎Maikling sanaysay at tulâ ni Gregorio V. Bituin Jr.

‎

‎Umaga ng unang araw ng Abril, dumalo muna ako sa Kalbaryo ng Kawalang Katarungan, isang aktibidad ng FIND (Families of Victims of Involuntary Disappearance) sa Bantayog ng mga Bayani.

‎

‎Nagsimula ang programa ng ikasampu ng umaga, kung saan binasa ang walong pahinang pampleto, na binasa sa harap ng apat na estatwa ng desaparesido na nilikhâ ni National Artist Toym Imao.

‎

‎Matapos ang programa, nagbigay kami ng repleksyon. Doon ay binigkas ko ang isang tulang kinathâ ko, na pinamagatang "Hustisya sa mga Desaparesidos":

‎

‎wala kaming puntod na titirikan ng kandila

‎hanggang ngayon, sa mahal namin ay nangungulila

‎sila'y aktibistang nagsikilos upang lumaya

‎mula sa pagsasamantala ang bayan at dukha

‎

‎inorganisa ang kababaihan, manggagawa

‎magsasaka, kabataang estudyante, ang madla

‎ang guro, manininda, abugado, mangingisda 

‎subalit sila'y dinukot, sinaktan, iwinala

‎

‎hinanap ng pamilya ang kanilang katauhan

‎nagtungo sa mga ospital, presinto, kulungan

‎nagbabakasakaling may bakas silang naiwan

‎sinong saksi, sinong maysala o may kagagawan

‎

‎sa paghahanap sa kanila'y di dapat mabagot

‎sa nangyaring pagkawala, sinong dapat managot 

‎krimen at pangyayaring ganito' y dapat malagot

‎mga naiwang katanungan ay dapat masagot

‎

‎hustisya'y aming sigaw, sa kampo, korte, kalsada

‎saanmang lugar, panawagan namin ay hustisya

‎mga desaparesidos sana'y matagpuan na

‎mga mahal naming iwinala, sana'y makita

‎

‎Matapos iyon ay isinagawa ang kasunod na aktibidad. Binitbit namin ang mga litrato ng mga desaparesido o yaong iwinala sa panahon ng Batas Militar. Ang napunta sa akin ay ang litrato nina Jessica Sales at Rizalina Ilagan. Tumayo kami paikot at binigkas ang mga pangalan sa kwadrong aming tangan, at sabay-sabay kaming sumagot ng 'Presente!'.

‎Matapos iyon ay nagpiktyuran kami sa plakard na ang nakasulat ay "Release Khurram Parvez Now!" na nakalagda ay AFAD (Asian Federation of Involuntary Disappearances). Si Parvez, taga-Kashmir, ang tagapangulo ng AFAD, na ikinulong dahil sa kanyang adbokasya sa karapatang pantao.

‎

‎Natapos ang programa bago mag-alas dose ng tanghali, at kami'y nagsikain na ng inihandang pananghalian. Maraming salamat sa FIND at AFAD!

‎

‎04.01.2026

Pamasahe ng ubanin

PAMASAHE NG UBANIN

‎kapag nagbayad ako ng bente

‎imbes ang sukli ko ay siyete

‎susuklian ako ng nuwebe

‎dapat pamasahe ko ay trese

‎akala senyor na kayâ onse

- gregoriovbituinjr.

03.31.2026

* mapapanood ang munting bidyo sa kawing na:

https://www.facebook.com/share/v/1Ei5bLGCbZ/ 

Tulawit sa kababaihan

TULAWIT SA KABABAIHAN

‎

‎sina Maria Clara, Juli, at Sisa

‎ay imbento ni Rizal sa nobela,

‎Gabriela, Oriang, Liza, Lorena

‎babaeng tunay sa ating historya

‎

‎- gregoriovbituinjr.

‎03.31.2026

‎

‎* Gabriela Silang, Gregoria "Oriang" de Jesus, Liza Balando, Lorena Barros

* mapapanood ang munting bidyo sa kawing na: 

https://www.facebook.com/share/r/18jy7V6NcV/

Panonood ng 'Kababaihan ng Malolos' at 'History of the Underground'

PANONOOD NG 'KABABAIHAN NG MALOLOS' AT 'HISTORY OF THE UNDERGROUND'

Maikling sanaysay at tula ni Gregorio V. Bituin Jr.

Dalawa ang plano ko ng buong araw. Dumalo sa aktibidad na Kalbaryo ng Maralita ng Partido Lakas ng Masa (PLM). Ikalawa, manood ng mahahalagang dokumentaryong pangkasaysayan, ang 'Kababaihan ng Malolos' sa UP Film Center ng ika-11 ng umaga.

Ikawalo pa lang ng umaga uy umalis na ako ng Bahay upang daluhan ang unang aktibidad ng PLM sa tapat ng PCUP. Ma-trapik at nakarating ako sa PCUP bandang mag-iika-9 ng umaga. Wala sila. Baka nakaalis na. Sakay agad ako ng dyip puntang Quezon City Hall. Dumating ako ng Kalayaan ng ika-9:30. Nag-abang doon, wala pa sila sa tapat ng DHSUD, nag-almusal ng kanin at sitaw sa gilid na karinderya. Bumalik. Dinaanan ang DHSUD at NHA. Wala pa rin. Bandang ika-10:30 ay umalis na ako at naglakad patungong sakayan ng UP. Nakarating sa UP Film Center Videotheque ng 10:45. Tamang-tama.

Pinanood ko ang 'Kababaihan sa Malolos' na siyang alam kong nag-iisang palabas doon. Pinanood ko dahil nais kong mabatid pa ang hinggil sa kanila, bukod sa nilalaman ng liham ni Dr. Jose Rizal na pinamagatang "Sa Mga Kababaihan ng Malolos". Nasa isa't kalahating oras din ito.

Inisip kong abangan sa CHED ang Kalbaryo, subalit nakita kong may isa pang interesting na palabas ng alas-dos. Ang pamagat ay 'History of the Underground' ng ikalawa ng hapon. Kaya nagpasya akong panoorin iyon kaysa abangan ang Kalbaryo sa pagdaan nito sa CHED na di ko batid kung anong oras. Nag-aalangan akong pumunta. Dahil nga yaong naunang nakaiskedyul ay walang dumating.

Ikalawa kong pinanood ang "History of the Underground" kung saan ilan sa mga nakapanayam ay sina Joma Sison, Dodong Nemenzo, Princess Nemenzo, Ed Dela Torre, at marami pang iba, hinggil sa pagkakatayo ng isang rebolusyonaryong partido noong 1968. Dalawa't kalahating oras din ito. Pumasok ako ng alas-dos at nanood, at lumabas ng alas-singko, dahil matapos ang palabas ay nakipagtalakayan pa sa audience ang direktor na si Sari Dalena.

Napanood ko ang pagsisimula ng Sari Dalena Retrospective sa buong Marso, ang "Memoirs of a Forgotten War" at ang "Cinemartyrs". At itong huli kong dalawang napanood ay ito ngang "Kababaihan sa Malolos" at ang "History of the Underground".

kaysarap manood ng paksang kasaysayan

na marami'y di mo nabasa sa aklatan

o kung nabasa man, detalye'y kaliitan

kaya di mo manamnam at di nasarapan

ngunit sa dalawang nasabing pelikula

ay magkakainteres ka pagkat maganda

kaya mga ito'y sinadya ko talaga

upang masaksihan at ako'y matuto pa

03.30.2026

Sakaling mawalâ ang tulâ

SAKALING MAWALÂ ANG TULÂ

‎

‎darating din ang panahong mawawalâ ang tulâ

‎ng makatang taring na itinutulâ ang dukhâ

‎tumitindi ang nakaambang panganib ng digmâ

habang nadudungisan ang dangal ng maralitâ

‎

‎mga nalathalang tula'y tulay ko sa pangarap

‎na payapang bansa't mundo, dukha'y di naghihirap

‎na karapatang pantao't hustisya na'y malasap

‎ganyan pa ngayon ang makatang taring kung mangusap

‎

‎oo, pagkawala niring mga tula'y darating

‎kung ako'y mamatay na't mga tulâ ko'y sunugin

"subersibo", makapangyarihan ay sasabihin

"filibustero" ang tawag ng gobyerno sa akin

pag nawalâ ang tulâ, ang makata'y isinumpà

ng mga balakyot at kurakot na pinagpalà

at ang buong buhay kong pinaghirapang makathâ

hinggil sa manggagawa't dukha'y mababalewalâ

- gregoriovbituinjr.

03.30.2026

Malunggay dyus

MALUNGGAY DYUS

mga dahon at tangkay

ng biniling malunggay

ay inilaga natin

upang maging inumin

pampalakas daw naman

nitong pangangatawan

pag ininom mo ito

lulusog kang totoo

pamamaraang simple

inumin araw-gabi

blood sugar ay bababa

kolesterol, bababa

panlaban sa impeksyon

pati sa konstipasyon

pampaganda ng balat

sa malunggay, salamat

- gregoriovbituinjr.

03.29.2026

Sa dyip

SA DYIP

‎

‎kapag nagbayad ako ng bente

‎imbes ang sukli ko ay siyete

‎susuklian ako ng nuwebe

‎dapat pamasahe ko ay trese

‎akala senyor na kayâ onse

‎

‎buhok ko kasi'y kayraming uban

‎at akin na lang hinahayaan

‎kung ang pagtingin na nila'y ganyan

‎mukhâ na akong senyor kung masdan

‎may JR. man sa aking pangalan

‎

‎talagang kaybilis ng panahon

‎hirap man, matatag pa rin ngayon

‎di tulad ng palaka sa balon

‎kundi kalabaw, nakakaahon

‎

‎- gregoriovbituinjr.

‎03.29.2026