Nilay sa ika-75 amibersaryo ng pagbagsak ng bomba atomika

Nilay sa ika-75 amibersaryo ng pagbagsak ng bomba atomika

paggunita sa anibersaryong pitumpu't lima

ng pagbagsak ng anong tinding bomba atomika

na pumaslang ng maraming tao sa Hiroshima

at Nagazaki, libu-libo'y naging hibakusha

natapos ang Ikalawang Daigdigang Digmaan

ang gerang nilahukan ng imperyalistang Japan

bilang isa sa Axis, pati Italya't Aleman,

upang palawakin ang sakop nila't kalakalan

kayraming namatay, kayraming naging hibakusha

o nabuhay sa epekto ng bomba atomika

lapnos ang balat, katawan ay halos malasog na

animo'y wala nang buhay ngunit humihinga pa

mayoryang biktima'y mga inosenteng sibilyan

nangyaring iyon ay kakaiba sa kasaysayan

ng sangkatauhan, di dapat maulit na naman

lalo't may sandatang nukleyar sa kasalukuyan

"never again sa nukleyar", panawagan nga nila

na dapat dinggin para sa panlipunang hustisya

"nuclear ban treaty" hibik ng mga hibakusha

silang nabubuhay sa mapait na alaala

ngayong araw na ito, sila'y ating gunitain

na pawang biktima ng karumal-dumal na krimen

o isang desisyon upang digmaan ay pigilin

ah, nawa'y di na maulit pa ang nangyaring lagim

- gregbituinjr.

08.06.2020

Ang pagbabaraha

sinusugal ko na nga buhay ko para sa masa

bakit aaralin ko pa ang laro sa baraha

di pa ba sapat na marunong akong bumalasa

bakit aaralin ko pang maglaro ng baraha

simple lang ang sagot mo, upang may magawa tayo

bakit baraha, pwede namang magbasa ng libro

katuwaan lang naman, malay mo, baka manalo

e, ano kung manalo, pampatay oras lang ito

gamitin natin ang gintong oras kung anong tama

baka may maiambag pa tayo sa ating bansa

kaysa magbaraha't gumawa upang may magawa

pag nauwi sa sugal, baka pamilya'y isangla

hayaan mo nang di ako matutong magbaraha

baka iwing buhay ko pa ang aking mabalasa

baka pag nahasa rito'y hanap-hanapin ko na

matututo nang magsugal, pabarya-barya muna

pag may nanghamon, aba'y lalaban na sa sugalan

taya kung taya, hangga't bulsa'y naritong may laman

sa una'y pinadama, kayraming napanalunan

sa susunod ay talo na, salapi'y naubusan

- gregbituinjr.

Nakakatamad man ang umagang kaylamig

minsan nga'y nakakatamad ang umagang kaylamig

subalit dapat bumangon kahit nangangaligkig

upang ihanda ang almusal, dapat nang tumindig

igalaw-galaw ang ulo, katawan, paa't bisig

dapat nang kumilos kahit umaga'y anong ginaw

minsan, mapapabangon agad sa madaling araw

upang umihi't di makadama ng balisawsaw

matapos iyon, mag-ehersisyo't gumalaw-galaw

kakainin ang bahaw at tirang ulam kagabi

pagkat nakagugutom din ang pagmumuni-muni

makikinig sa mga ulat, balita't sinabi

baka maitula ang anumang tagong mensahe

mabubusog, magpapahinga, magbabasa-basa

maglampaso, magluto, magsaing, bago maglaba

magsepilyo, maligo, magpunas gamit ang twalya

magbihis, mag-ekobrik, sa tanim ay bibisita

- gregbituinjr.

Ang pagkaing pam-budgetarian

laging handa ko'y talbos, o kaya'y tuyo't kamatis

pagkat pagiging vegetarian na'y yakap ko't nais

pagkat ako'y budgetarian ding di dapat magtiis

isda't gulay lang, karne sa sistema na'y inalis

habang nagkakarne pa rin ang pamilya't si misis

ako'y pinagsamang vegetarian at budgetarian

na bagong sistema upang lumakas ang katawan

walang taba ng baka, baboy, manok, walang laman

nakakapagtipid at nakakapag-ipon naman

lalo't tulad ko'y sakbibi pa rin ng karukhaan

vegetarian, budgetarian, dapat ipagmalaki

kumbaga sa pananim, marami kang maaani

sa paglilingkod sa bayan, lalong magkakasilbi

pagkat lulusog ang katawan, panay pa ang muni

di basta magkakasakit, tangi kong masasabi

- gregbituinjr.

Pakiramdam ko'y puputok ang aking mga ugat

pakiramdam ko'y puputok ang aking mga ugat

lalo't nadaramang palamunin lang at pabigat

tila paslit akong inihihimutok ang sugat

na ilang araw lang naman ito'y magiging pilat

nadama sa kwarantina'y di dapat ipagtampo

walang kinikita gayong wala namang negosyo

wala ring sinasahod gayong di naman obrero

masipag sa gawaing bahay, di man naempleyo

may pinagkakaabalahan namang pahayagan

na nalalathala dalawang beses isang buwan

na paksa'y sinasaliksik at pinag-iisipan

na buong dalawampung pahina'y dapat palamnan

bawat araw nga, dalawang tula'y dapat malikha

minsan isa, tatlo, basta't dalawa'y itinakda

sa gawaing bahay at ekobrik nga'y nagkukusa

sa pagsusulat lang madalas napapatunganga

ayokong ituring na pabigat o palamunin

kung iyan ang palagay o tingin nila sa akin

mabuting mawala na't ako'y kanilang patayin

upang mapawi ang sumbat na di ko kakayanin

- gregbituinjr.

Parinig at pag-iipon

pag-iipon laban sa sistemang kapitalismo

mag-ipon nang makapag-organisa ng obrero

mag-ipon habang nasa kwarantina pa rin tayo

kung paano makaipon, pag-isipang totoo

magkatrabaho'y laging pinaririnig sa akin

dapat daw permanenteng trabaho'y aking maangkin

noon, ako'y permanente'y nilayasan ko pa rin

pagkat ano bang esensya ng trabahong alipin

wala kasing sahod kaya laging pinariringgan

ngunit pananaw nila'y akin namang ginagalang

pagiging Katipunero'y nasa ugat ko lamang

kaya laging nasa isip ay paglaya ng bayan

parinig naman nila'y tila naging inspirasyon

paano ba mag-iipon para sa rebolusyon

paano mag-iipon upang pondohan ang layon

pag-aralan itong mabuti't simulang mag-ipon

maghahanap ng paraan para sa maralita

huwag lang makuntento sa paggawa ng Taliba

paano ba popondohan ang pagkilos ng dukha

ito'y dapat pagnilayan ng buong puso't diwa

mula sa parinig, pulos parinig ng parinig

mag-iipon habang mga dukha'y kakapitbisig

kung salapi'y galak, ito'y gamitin ding pang-usig

at mga kuhila't mapagsamantala'y malupig

- gregbituinjr.

Mahirap mang maging pultaym

pultaym na wala mang kita'y patuloy sa pagsulat

pultaym mang walang sahod, patuloy na nagmumulat

ganyan ang aking buhay-tibak, di mo man dalumat

mahalaga, prinsipyo't adhika'y maisiwalat

sulating patula ang nasa tiyan, puso't diwa

saanman naroroon, tutuparin ang adhika

bilang makata't kawal ng hukbong mapagpalaya

nilay ng nilay, sulat ng sulat, gawa ng gawa

may gawain bilang pultaym kahit na kwarantina

basahing muli ang yakap na ideyolohiya

rebyuhin din ang mga aklat at akdang nabasa

magsulat ng polyeto't ipalaganap sa masa

organisahin pa rin ang kapwa obrero't dukha,

na lipunang mapagsamantala'y dapat mawala;

lipunang makatao'y manggagawa ang lilikha

at isang bagong sistema'y itatayo ng madla

sa buhay na ito'y iyan ang munti kong pangarap

na diwang malaya't makatao'y ipalaganap

sa kabila ng pagiging pultaym, puspos ng hirap

ay patuloy sa paggampan ng misyon at paglingap

- gregbituinjr.

Ang masipag na tibak

tila ba itong kwarantina'y naging katwiran ko

upang nasa bahay lang, tila nakakalaboso

masipag, sa gawaing bahay nga'y pinakita ko

ngunit walang perang ambag sa pamilya ko rito

'blessing-in-disguise' ba ang dinanas na kwarantina?

upang tunay na kalagayan ay malaman nila?

silang tingin dapat may permanenteng trabaho ka

na talbusan mo ng panggastos para sa pamilya

unawa ko naman ang ganoon nilang pananaw

dapat may panggastos ka sa bawat kibot o galaw

sa sistemang kapitalismo'y kulturang pinataw

gayunman ako'y nagsisipag sa gawang matanaw

nagsisipag pa rin akong gumawa ng ekobrik

ginupit na plastik sa boteng plastik sinisiksik

nagtanim din ng gulayin sa mga basong plastik

balang araw, magbubunga ito't nakasasabik

masipag ding magpropaganda't gumawa ng akda

patunay ang dyaryong Taliba't sangkaterbang tula

masipag magsulat tungkol sa prinsipyo't adhika

hanggang mamatay ay magsusulat para sa madla

huwag mo lang asahang may pera ako palagi

pagkat simpleng pamumuhay akong nagpupunyagi

patuloy sa paglilingkod sa bayan at sa uri

hanggang hukbong mapagpalaya'y tuluyang magwagi

- gregbituinjr.

Ang pinakamalaking banta sa ating planeta

ANG PINAKAMALAKING BANTA SA ATING PLANETA

"The biggest threat to our planet is believing that someone else will save it." - Robert Swan

tayo na'y dapat kumilos para sa kalikasan

gawin anong nararapat para sa daigdigan

huwag gawing basurahan ang lupa't karagatan

huwag iasa sa iba kung kaya natin iyan

ang pinakamalaking banta raw sa ating mundo

ay isiping sasagipin ito ng ibang tao

o ibang nilalang, hindi ikaw, o hindi ako;

ang dapat kumilos para sa ating mundo'y tayo

isipin anong magagawa, sa kapwa, sa kapos

makipagkaisa, magkapitbisig, at kumilos

magtulungan upang mundong ito'y maisaayos

kaya huwag na tayong maghintay ng manunubos

ayon sa manlalakbay at may-akdang si Robert Swan

ang pinakamalaking banta sa sangkalupaan

ay ang isiping may iba namang sasagip diyan

maghintay ng bathalang sasagip sa daigdigan

kung may magagawa tayo upang mundo'y sagipin

huwag nang umasa sa iba, pagtulungan natin

walang aasahang manunubos na di darating

sinabing yaon ni Robert Swan ay ating isipin

- gregbituinjr.

* ROBERT SWAN, OBE Robert Swan has earned his place alongside the greatest explorers in history by being the first person to walk to both the North and South Poles. In recognition of his life's work, Her Majesty the Queen awarded him the high distinction of OBE, Officer of the Order of the British Empire and the Polar Medal.

* Swan is also the founder of 2041, a company which is dedicated to the preservation of the Antarctic and the author with Gil Reavill of Antarctica 2041: My Quest to Save the Earth's Last Wilderness.

Ulam na tuyo't talbos

tuyo't talbos ang ulam ngayong umaga't tanghali

pinitas ang talbos sa gilid, nagbakasakali

upang kalusugan ay gumanda't mapanatili

kung binili, napitas ko'y bente pesos ang tali

ang tuyo'y pinrito, talbos ng kamote'y ginisa

mabuti't may tinanim lalo ngayong kwarantina

magsipag lang, may mapipitas ka lalo't magbunga

pag may tinanim ka'y di magugutom ang pamilya

pag nasa lungsod ka, subukan ang urban farming

kahit sa mga paso lang ay subukang magtanim

sa panahong lockdown, magsasaka'y tularan natin

maging magsasaka sa lungsod upang may makain

kayhirap man ng lockdown, parang panahon ng Hapon

magtanim ng gulay upang may mapitas paglaon

kasabihang magtanim ng kamote'y danas ngayon

kaya ito'y gawin para sa pamilya't nutrisyon

- gregbituinjr.

Mga usling pako sa kisame

higit apat na buwan na sa bahay ng biyenan

dahil kwarantina'y doon ni misis naabutan

ilang beses nang naglabas-masok sa palikuran

ngayon lang naramdamang ako pala'y nasugatan

kaninang umaga'y masaya sanang maliligo

pumunta ng palikuran at naghubad ng baro

nang makaramdam ng sakit sa daliri, nagdugo

iyon pala sa kisame'y may nakausling pako

at di lang isa kundi walong pako ang naroon

nadale ang aking daliri nang maghubad doon

tinamaan yaong hintuturo, daplis man iyon

pabaya ba ang karpinterong gumawa ng bubong?

o baka naisip niyang nakatira'y maliliit

kaya di masusugat sa kisameng abot-langit

kung may matangkad at mauntog, aba'y anong sakit

tiyak sugat agad ang noo, kundi man ang anit

ang pako'y lagpas-lagpasan sa kahoy na dos-por-dos

upang matibay na makabit ang yero't maayos

baka estilo ng karpintero, pako'y tumagos

di naisip, may masugatan, basta makaraos?

tiningnan ko ang kisame sa kabilang kubeta

may nakausli ring pako, bilang ko'y labing-isa

matapos maligo'y pinuntahan ang kusina

sa kisame, mga pako'y nakausli rin pala

pag minartilyo ang pako sa kubeta'y aangat

tiyak ang yero, kaya ang mas mabuti'y mag-ingat

kung maghuhubad upang maligo'y huwag malingat

dahil baka masabit muli sa pako't masugat.

- gregbituinjr.

08.01.2020