Ang dalawang Euclid sa kasaysayan

may dalawang Euclid ang nabasa ko sa historya

tagasunod ni Socrates si Euclid ng Megara

at ang kilala kong si Euclid ng Alexandria

dahil sa kanyang gawa't ambag sa geometriya

akda ng taga-Megara'y anim na diyalogo

ang Lamprias, ang Aeschines, ang Phoenix, ang Crito, 

ang Alcibiades, at pang-anim, ang Amatoryo, 

datapwat, ah, wala nang natira sa mga ito

may Elements namang inakda ang isa pang Euclid

ang number theory't perfect numbers nga'y kanyang hatid

ang Euclidean geometry't algorithm ay nabatid

pati ang kanyang Fragments ay di sa atin nalingid

si Euclid ng Alexandria'y una kong natunghayan

ang geometriya niya'y paksang pinag-aralan

kaya matematika'y kinuha sa pamantasan

at kanyang mga akda'y sadya kong kinagiliwan

oo, aaralin ko ang kanilang mga akda

upang sunod na henerasyon sila'y maunawa

bakasakaling mga akda nila'y maitula

at aklat hinggil sa kanila'y balak kong magawa

- gregoriovbituinjr.

Ang unang pagbagsak ni Keith Thurman

masyado yata siyang kampanteng di mo mawari

iniismol ang sa walong dibisyon naghahari

sa pasyang split decision, yabang niya'y napawi

sa tatlumpung laban, iyon ang unang pagkagapi

baka may iiling, nakatsamba lang ba si Pacman?

nanalo sa walong dibisyon, siya ba'y Superman?

sadya bang matalino't mabilis tulad ni Batman?

kaya binusalan ang kahambugan ni Keith Thurman?

tulad din ba ng pag-ibig iyang patsamba-tsamba?

hindi marahil, pagkat walang tsamba sa pagsinta

kung talagang mahal ka'y sasagutin ng dalaga

at sa iyo'y pakakasal kung talagang mahal ka

kahit playboy nga'y di laging panalo sa pag-ibig

may simpleng karibal ding sa kanya'y makadadaig

pagkat tanging puso ang sa kapwa puso'y didinig

sintunado sa iba'y umiindayog ang himig

sa dalawampu't siyam na panalo'y yumayabang

ngunit nasisilat din ng kamao ng matapang

harapin natin ang pagkatalo ng isports lamang

at ang nakatunggali'y bigyan ng buong paggalang

- gregoriovbituinjr.

* naisulat matapos mapanood muli sa youtube ang first round ng labang Pacquiao versus Thurman

Sa ika-74 kaarawan ng aking ina

nais naming batiin ni misis ang aking ina

ng maligayang kaarawang puno ng pag-asa

"Happy Birthday po!" itong pagbati naming masaya

nawa'y lalagi po kayong malusog sa tuwina

nawa'y laging nasa mabuting kalagayan kayo

ni Ama, at di nako-COVID, kahit papaano

lalaging malakas, humaba pa ang buhay ninyo

at makapagbigay gabay pa sa lahat ng apo

kami naman pong naririto, nasa malayo man

ay namumuhay na sa puso'y may kaligayahan

binubuo naming husay ang pamilya't tahanan

at muli po, Ina, maligaya pong kaarawan!

- gregoriovbituinjr.

09.06.2020

Iligtas ang isda't karagatan mula sa plastik

panahon ng lockdown, stay-at-home, walang labasan

walang trabaho't kita, sa loob lang ng tahanan

sadyang ibang-iba ang kalagayang nakagisnan

animo'y naghihintay lang ng abang kamatayan

mabuti't aking natutunan ang pageekobrik

na may layon para sa kalikasang humihibik

nilululon ng isda sa laot ay pulos plastik

kaya paggawa ng ekobrik ay nakasasabik

kayhirap na pulos plastik na lang ang mabibingwit

dahil tao'y pabaya, kaya ganyan ang sinapit

ng mundong tahanang ginawang basurahang pilit

kaya pagmasdan mo ang kalikasang nagigipit

para ka bang tagapagligtas ng isda sa laot

gayong isang tao kang di dapat nakalilimot

na kalikasang ito'y di dapat maging bangungot

na kalikasang ito'y buhay ang idinudulot

- gregoriovbituinjr.

Muling mageekobrik

muli na namang kumatas sa diwa ang adhika

upang kalikasan ay muli nating maalaga

matapos mailibing ang ekobrik na nagawa

ngayon naman ay muling mag-uumpisa sa wala

nilibing sa hagdang bato ang ekobrik kong likha

upang magsilbing sagisag nang tao'y maunawa

na ang kalikasan ay tahanan din nating pawa

kaya bakit tayong tao ang dito'y kakawawa

panibagong ekobrik na naman ang gagawin ko

matapos naming ibaon doon sa hagdang bato

ang dalawampu't isang ekobrik nitong Agosto

katapusan ng buwan, gagawa muling seryoso

narito't nag-ipon muli ng mga boteng plastik

at mga plastik na balutang gagawing ekobrik

lilinisin at guguputin, saka isisiksik

ang nagupit sa bote't patitigasing parang brick

- gregoriovbituinjr.

Ang puri, ayon kay Plaridel

"Huwag hayaan ang matampok sa panalo lamang... Huwag lalayo sa katwiran at sa ikagagaling ng bayan... Manalo't matalo, itayo ang puri!" ~ Marcelo H. Del Pilar, liham sa maybahay na si Marciana, Madrid, 26 Nobyembre 1889

aking pinagnilayan ang sinabi ni Plaridel
na payo sa bayang sa paglaya'y di mapipigil
mas mahalaga ang puri, buhay man ay makitil
kaysa tampok na panalo laban sa mapaniil

"Huwag hangarin ang matampok sa panalo lamang,"
at kanyang dinagdag: "Huwag lalayo sa katwiran,"
kaygandang payo, "at sa ikagagaling ng bayan."
manalo't matalo, puri'y itayo't panindigan

sa pagkatao'y mahalaga ang dangal, ang puri
kaya nilalabanan ang sinumang naghahari
magapi ang mapagsamantala't mapang-aglahi
lalo na't pribilehiyo'y pribadong pag-aari

huwag nating hayaang lamunin tayo ng ngitngit
baka malugso ang puri't sa patalim kumapit
pag-aralang mabuti ang kalagayang sinapit
upang masagip ang bayan sa tumitinding gipit

para sa dangal ng bayan, bayani'y nangamatay
para ipagtanggol ang laya, buhay ang inalay
kaya payo ni Plaridel ay gawin nating gabay
sa pakikibaka't pagtiyak ng paglayang tunay

- gregoriovbituinjr.

* Marcelo Hilario del Pilar y Gatmaitán (Agosto 30, 1850 – Hulyo 4, 1896)
* Pinaghalawan ng quotation at litrato mula sa fb page ng Project Saysay

Sagipin ang Ilog Balili

Sagipin ang Ilog Balili

sulat sa karatula'y "Hinagpis ng Ilog Balili"

"Ibalik ninyo ang kalinisan at kagandahan ko!"

dahil pag ito na'y namatay ay walang hahalili

kaya ngayon pa lamang ay sagipin ito ng tao

nagsalita na ang Ilog Balili, naghihinagpis

pagkat sa kagagawan ng tao, dama'y mamamatay

nagsusumamo na siya pagkat di na makatiis

tao ang sumira, tao rin ang sa kanya'y bubuhay

huwag nating pagtapunan o gagawing basurahan

ang ilog na itong nagbibigay-buhay at pag-asa

daluyan ng malinis na tubig, isda'y naglanguyan

kaysarap pakinggan ng agos nitong tila musika

sagipin ang Ilog Balili, ito'y ating buhayin

istriktong patakaran dito'y dapat maisagawa

alagaan na natin ang ilog, tuluyang sagipin

pag nagawa ito'y isa nang magandang halimbawa

- gregoriovbituinjr.

08.03.2020

* Ang nasabing karatula'y nalitratuhan ng makata sa Km. 3, La Trinidad, Benguet, malapit sa boundary ng Lungsod ng Baguio at bayan ng La Trinidad.

Kalatas sa takip

"You help send us through college each time you buy our products." - Cordillera youth

aba'y nakita ko lang iyon sa isang tindahan

isang marangal na kalatas na dapat malaman

upang maraming makapag-enrol sa pamantasan

upang makapagtapos ang maraming kabataan

sa takip ng Ube Jam, nakita kong nakasulat

na pag bumili niyon ay nakatulong kang ganap

upang may pangmatrikula ang mga nangangarap

na makarating sa kolehiyo't sadyang mamulat

dahil sa kalatas na ito'y mapapabili ka

may palaman na sa tinapay, nakatulong ka pa

produkto ng Good Sheperd ang Ube Jam na malasa

na pag binili mo'y nakapagbigay ng pag-asa

kaya nilitratuhan ko ang kalatas na iyon

bakasakaling ang iba'y makatulong din doon

kamtin ng kabataan ang asam na edukasyon

tunay na marangal nilang adhikain at misyon

- gregoriovbituinjr.

Pagbasa't pagkatha ng kwentong katatakutan

pawang kathang isip lang ang kwentong katatakutan

o kababalaghan, na binili ko pa rin naman

upang masuri ko ang kanilang pamamaraan

ng pagsasalaysay, nang sa gayon aking malaman

bakit kaya kwentong ganito'y kinagigiliwan

nais kong mabasa ang kwento sa dako pa roon

sa libreto'y anim ang kwento, ito'y ang Tradisyon,

Sayaw ng Kamatayan, Sumpa ng Bruha, Ang Balon,

Mga Dagang Perya, at isa pa sa mga iyon,

Mga Alulong sa Hatinggabi'y pamagat niyon

marahil, walang diyalektika sa mga kwento

ngunit sa sikolohiya, parang totoo ito

huwag ka lang maniniwala sa nababasa mo

binibili man ng masa'y mga kwentong ganito

upang may ibang mabasa, di balitang totoo

kathang isip, walang batay sa totoong naganap

kung ako'y gagawa, paksa'y tokhang sa mahihirap

upang may isyu pa rin, upang hustisya'y mahanap

susubukan kong lumikha ng kwentong malalasap,

ang hiyaw ng pamilya, na hustisya'y mahagilap

- gregoriovbituinjr.

09.02.2020

* Ang libretong pinamagatang "Mga Kwento ng Multo at Kababalaghan" ay sinulat ni Ofelia E. Concepcion, guhit ni Steve Torres, at inilathala ng Mic-Con Publishing (2006), 32 pahina. Nabili sa halagang P15.00.

Paglilibing ng ekobrik sa hagdang bato

higit limang buwan ding ginawa ko ang ekobrik

sa panahon ng kwarantina'y naggupit ng plastik

limang buwang higit na sa boteng plastik nagsiksik

at pinuno ang bote't pinatigas na parang brick

ekobrik na'y inilagay sa aming sinemento

na nasa dalawampung ekobrik na ginawa ko

tila graba sila sa tigas pag tinapakan mo

at ipinalaman sa paggawa ng hagdang bato

ang puwitan ng ekobrik ay sadyang inilitaw

upang disenyo sa hagdang bato'y iyong matanaw

kaygandang pagmasdan sa tag-ulan man o tag-araw

pag nakita ng iba'y may aral na mahahalaw

pageekobrik ay nakatulong sa kalikasan

pagkat plastik ay di na napunta sa basurahan

di na rin lumutang sa ilog, sapa't karagatan

kundi nalibing na sa ekobrik doon sa hagdan

- gregoriovbituinjr.

Ayokong manghiram

ayokong manghiram ang sa utak ko'y natititik

masasabihan lang akong di marunong magbalik

iyan ang pakiramdam ko, di man sila umimik

marami ring nanghiram sa akin, di na binalik

mayroon nga riyang nanghiram sa akin ng libro

subalit sa pagbalik, taon ang bibilangin mo

tulad ng kometang bihirang sumulpot sa mundo

di mo alam kailan masasauli sa iyo

kung nais ko'y panggupit ng kuko, di manghihiram

ako'y bibili ng sariling gamit, mas mainam

sa ganitong paraan, aba'y walang magdaramdam

na di ko naibalik ang hiniram ko't inasam

panghihiram sana'y tanda ng pagkakaibigan

pag di mo agad naibalik, ito'y kasiraan

mahihiya kang umulit sa iyong nahiraman

buti kung patawarin ka nila't laging pagbigyan

- gregoriovbituinjr.