Martes, Mayo 7, 2024

Palaisipan

PALAISIPAN

kayraming palaisipang dapat masagot
kaya ang noo natin ay pinagkukunot
tanong minsang sa puso't diwa'y kumukurot
pag di ka makatugon, nakapanlalambot

may mga tanong sa krosword, maging sa klima
na madalas di magkasundo sa siyensya
kaya minsan, ikaw na lang ang magpasensya
kung tugon ay madadala ba ng konsensya

ang kahulugan ng salita'y hahanapin
aklatan at kalupaa'y hahalughugin
kung marapat, mga bundok ay liliparin
ilalim man ng dagat ay gagalugarin

noong unang panahon, walang eroplano
subalit may kometang pumasok sa mundo
anong tugon dito ng sinaunang tao
noon pa'y palaisipan ang mga ito

ang mahalaga'y may makuha tayong tugon
inaral man iyon ng mga aghamanon
may bagong tuklas sa pagdaan ng panahon
na mababatid din ng tao sa paglaon

- gregoriovbituinjr.
05.07.2024

Lunes, Mayo 6, 2024

Muling nilay

MULING NILAY

narito na namang tumunganga
sa kawalan, tila parang bula
ang kaninang di ko matingkala
kung iyon nga ba'y gabok sa luha

kaya tinanganan ko ang pinsel
upang iguhit ang mga anghel
subalit bakit nalikha'y baril
na tangan ng mga trapong taksil

sa bayan, sabayan ang pagbigkas
ng mga tula ng sawing pantas
habang pinipiga kong malakas
ang isang kahel upang kumatas

minasdan ko ang buwan sa langit
at naroong bituing marikit
naninilay ko'y sinambit-sambit
at pinakinggan kung walang sabit

- gregoriovbituinjr.
05.06.2024

Dalawang lola, nadisgrasya

DALAWANG LOLA, NADISGRASYA

dalawang balita sa magkaibang dyaryo
dalawang lola ang namatay, ulat dito

isang lola'y tumawid at nasapul ng trak
nahati ang katawan, sadyang napahamak

isang inang kaytanda na'y patay sa sunog
na tinurong sanhi ay charger na pumutok

mga balitang ang puso mo'y wawakwakin
lalo't tulad nila, tayo'y tumatanda rin

kaya mag-ingat tayo sa ating pagtawid
baka mabagal ang lakad pa't masalabid

mag-ingat din sa pagtsa-charge ng ating selpon
lalo na ngayong kay-init pa ng panahon

mag-ingat, magpalakas, habang tumatanda
parang boyskawt daw, dapat lagi tayong handa

maggulay na't uminom pa ng bitamina
at mag-ingat upang malayo sa disgrasya

- gregoriovbituinjr.
05.06.2024

* mga headline mula sa pahayagang Bulgar at pahayagang Pang-Masa, ika-6 ng Mayo, 2024

Tahong ang pananghalian

TAHONG ANG PANANGHALIAN

kaysarap niring pananghalian
na sa karinderya nabili lang
nilagang tahong ngayon ang ulam
na talaga namang malinamnam

sinabawang tahong na may talbos
na nabili kong sisenta pesos
pananghalian ko'y nakaraos
labinlimang tahong ang naubos

lumalabas, kwatro pesos isa
ng tahong, na sabaw pa'y malasa
di na mawawala sa panlasa
ang seafood na nakahiligan na

basta iwasan lang ang magkarne
katawan na'y parang minasahe

- gregoriovbituinjr.
05.06.2024

Salita

SALITA

napakahalaga ng salita
dito tayo nagkakaunawa
may ibig sabihin ang kataga
sa pakikipag-usap sa kapwa

salitang sinasambit ng bibig
katagang sinasambot ng kabig
sa harana'y handog ng pag-ibig
sa dukha'y hiyaw nang kapitbisig

mga salitang dapat masulat
kwento, sanaysay, tulang may sukat
at tugmang sa masa'y mapagmulat
akdang sa aklat ay mabubuklat

at mabasa sa mga aklatan
mga balita sa pahayagan
sa paghibik ng may karamdaman
sa tsismisang nauulinigan

wikang pambansa'y ating linangin
sariling salita ang gamitin
pati na sa tulang bibigkain
sa harap ng madla upang dinggin

- gregoriovbituinjr.
05.06.2024

* litrato mula sa app game na Word Connect 

Linggo, Mayo 5, 2024

Mag-ingat sa heat stroke

MAG-INGAT SA HEAT STROKE

napakatindi na ng heat stroke
at marami na ang nangamatay
araw sa balat na'y nakatutok
kaya tulad ko'y di mapalagay

tayo'y mag-ingat, mga katoto
baka sa init ay magkasakit
pinagpapawisan di lang noo
kundi katawan na'y nanlalagkit

ay, iba na ang ating panahon
pagkat papainit na ang klima
kahit magtago ka pa sa aircon
init ay susundan ka talaga

magdala ng tubig pag lalabas
upang sa init ay may mainom
tiyak madarama mo ang banas
ng kaibuturan ng panahon

huwag hayaang basta pawisan
at matuyo ang pawis sa likod
damit o sando'y agad palitan
lalo't init na ang humahagod

- gregoriovbituinjr.
05.05.2024

* tula batay sa ulat sa pahayagang Pang-Masa, ika-5 ng Mayo, 2024

Maligayang ika-206 Kaarawan, Ka Karl Marx

HAPPY 206TH BIRTHDAY, KA KARL MARX

"The philosophers have only interpreted the world, in various ways. The point, however, is to change it." - Karl Marx

naglinaw ang mga palaisip
pinaliwanag lang ang daigdig
sa maraming paraan nilirip
ang punto'y baguhin ang daigdig

isa iyong kaygandang pamana
sa manggagawa't pilosopiya
baguhin ang bulok na sistema
upang hustisya'y kamtin ng masa

Karl Marx, maligayang kaarawan!
salamat sa wika mong tinuran
pamanang dapat naming gampanan
nang maging patas ang kalagayan

itayo'y sistemang makatao't
asam na lipunang sosyalismo

- gregoriovbituinjr.
05.05.2024

* litrato mula sa google

Ang kontraktwal, ayon sa editoryal ng Bulgar

ANG KONTRAKTWAL, AYON SA EDITORYAL NG BULGAR

kontraktwalisasyon nga'y talagang pahirap
sa mga manggagawang lagi nang kontraktwal
mga nangangasiwa'y sadyang mapagpanggap
dahil obrero'y ayaw nilang maregular

sa dyaryong Bulgar, editoryal nila ngayon
na kontaktwal ay tutulungan ng gobyerno
obrerong naglingkod ng higit sampung taon
sa gobyerno'y mareregular nang totoo

dapat may career service eligibility
at dapat ipasa ang civil service exam
at may mataas na puntos ang aplikante
nang sila'y maging Civil Service Professional

paano yaong nasa pribadong kumpanya
na kayrami ring kontraktwal na manggagawa
na kung nakaanim na buwan sa pabrika
ay dapat regular na ngunit  di magawa

anang editoryal, sana'y di ito budol 
dahil tulong na sa kontraktwal na kawani
tanggalin ang salot na kontraktwalisasyon
upang sa manggagawa'y tunay na magsilbi

- gregoriovbituinjr.
05.05.2024

* tula batay sa editoryal ng pahayagang Bulgar, ika-5 ng Mayo, 2024, pahina 4    

Retirement pay, nakuha matapos ang mahigit dalawang dekada

RETIREMENT PAY, NAKUHA MATAPOS ANG MAHIGIT DALAWANG DEKADA

tila obrero'y kaaba-aba
na dalawampu't lima'y patay na
mahigit nang dalawang dekada
nang retirement pay nila'y makuha

sandaan apatnapu't lima ring
manggagawa ng IBC-13
silang naghintay nang kaytagal din
upang retirement pay nila'y kamtin

marami sa kanila'y maysakit
kaya retirement pay magagamit
lalo sa panahong sila'y gipit
pambili ng gamot, maintenance kit

bakit kaytagal nitong umusad
higit dalawang dekadang singkad
ang nakalipas bago magbayad
itong kumpanya sa komunidad

ng obrerong nagsipagretiro
na dapat mabayarang totoo
pagpupugay sa mga obrero
kaytagal man, tagumpay din ito

- gregoriovbituinjr.
05.05.2024

* ulat mula sa pahayagang Abante, ika-5 ng Mayo, 2024, pahina 2

Sabado, Mayo 4, 2024

Ang makakalikasang paalala sa PNU

ANG MAKAKALIKASANG PAALALA SA PNU
Maikling sanaysay at tula ni Gregorio V. Bituin Jr.

Sa ikaanim na araw ng burol ng aking ama, ako'y lumuwas muna ng Maynila upang daluhan ang isang kaganapan sa Edilberto P. Dagot Hall ng Philippine Normal University (PNU) noong Abril 17, 2024, araw ng Miyerkules. Dinaluhan ko roon ang Lektura at Paglulunsad ng Modyul sa Pagtuturo ng Filipino Bilang Pangalawang Wika mula alauna hanggang alas-singko ng hapon.

Nakabili rin ako roon ng tatlong aklat ng Komisyon sa Wikang Filipino (KWF), pangunahin na ang aklat na inilunsad ng araw na iyon - ang Modyul sa Pagtuturo ng Filipino Bilang Pangalawang Wika; ang KWF Manwal sa Masinop na Pagsulat, Ikalawang Edisyon, at ang Tandang Bato, Ang mga Manunulat sa Aking Panahon, ni Efren R. Abueg. Nabigyan pa ako ng KWF ng dalawang Komplimentaryong Kopya ng babasahin - ang Rubdob ng Tag-init, na salin ng akda ni Nick Joaquin, at ang Purism and "Purism" in the Philippines. na akda ni national artist Virgilio S. Almario.

Nagsimula at natapos ang programa, at napakinggan ang mga tagapagsalita, ay naroroon ako at matamang nakinig. Nagkausap pa kami roon ng musikero at propesor na si Ka Joel Malabanan, at napag-usapan namin ang hinggil sa gawaing pagsasalin bago magsimula ang programa. Ikalima ng hapon, nang ako'y papalabas na ng PNU ay nakita ko sa gate ang isang karatulang nagsasabing: "Philippine Normal University prohibits usage of single-use plastics (BOR Resolution No. U-2883, s.2018)".

Wow! Bigat! Talagang makakalikasan ang panawagang iyon. Kaya agad akong nag-selfie sa karatulang iyon. Paglabas ko roon ay bumiyahe na ako ng probinsya dahil kinabukasan na ang libing ng aking ama. Mabuti't naisingit ko ang pagtungo sa PNU na nagbigay sa akin ng bagong kaalaman nang araw na iyon.

Dahil dito'y kumatha ako ng maikling tula.

ANG MAKAKALIKASANG PAALALA SA PNU

pagsaludo'y alay sa magaling na paaralan
nang makita ang karatulang makakalikasan
bawal doon ang single-use plastics o kaplastikan
nang estudyante't buong eskwela'y maprotektahan

ang mga single-use plastic kasi'y di nabubulok
isang gamitan lang ay basura nang inilugmok
bilin iyon sa estudyante't gurong dapat arok
at sa sambayanang asar sa pulitikong bugok

sa Philippine Normal University o P.N.U.
ako'y karaniwang taong sa inyo po'y saludo
patakarang sana'y tumagos sa puso ng tao
upang single-use na plastik ay mawala sa mundo

ang inyo pong halimbawa'y paglilingkod na tunay
sa bayan, paaralan, lansangan, pamilya, bahay
maraming salamat po, mabuhay kayo! Mabuhay!
ako po sa inyo'y taas-kamaong nagpupugay!

05.04.2024

* mga litrato'y selfie ng makatang gala sa loob ng PNU, Abril 17, 2024

Payo sa isang naguguluhan

PAYO SA ISANG NAGUGULUHAN

magsulat ka ng tula, kaibigan
sakaling ikaw ay naguguluhan
problema'y tila walang kalutasan
suliranin mo'y walang katapusan

maaaring tula mo'y itago mo
o ibahagi sa iba kung gusto
o basahin mo ng malakas ito
at pakikinggan kita, katoto ko

magsulat ka nang may sukat at tugma
o kaya'y ng taludturang malaya
at damhin ang indayog ng salita
nanamnamin ko bawat talinghaga

isulat mo ang nasa puso't isip
bakit dapat na buhay mo'y masagip
mula sa hirap na di mo malirip
na tila ginhawa'y di mo mahagip

tumigil muna't magsulat sandali
bakit ba buhay ay pagmamadali
bakit laging nagbabakasakali
isulat mo saan ka namumuhi

magsulat ng magsulat ng magsulat
problema mo'y isulat ng isulat
ibuhos mo sa tula lahat-lahat
saka mo lamukusin nang maingat

bukas, buklatin mo ang tinula mo
maluwag na ba ang kalooban mo?
sana, ito'y nakatulong sa iyo
tula mo ba'y pwedeng ilathala ko?

- gregoriovbituinjr.
05.04.2024

Anagram ang pen name

ANAGRAM ANG PEN NAME ‎ ‎ang dalawang / may-akda kong / napipisil ‎ay may mga / ngalang gamit / na pampluma ‎si Marcelo / H. Del Pilar / ay P...