Linggo, Mayo 25, 2025

Ani Bianca, patibayin pa ang sariling wika

ANI BIANCA, PATIBAYIN PA ANG SARILING WIKA

si Bianca Gonzales nga'y may panawagan ngayon
na sariling wika'y patibayi't gamiting higit
nangamote raw kasi sila sa Tagalog ng EAST
sa Pinoy Big Brother Celebrity Collab Edition

patibayin daw ang pagtuturo sa kabataan
ng wikang Filipino, at pahalagahan ito
sa mga paaralan, sa bahay, saanman tayo
upang di mangamote sa pagsalin ng Silangan

kaylungkot daw na unifying language nati'y English
imbes wikang Filipino, na batay sa Tagalog
tingin yata'y wikang bakya itong pumaimbulog
may pagtingin pang matalino basta nagi-Ingles

sa iyong pagpuna, Bianca, maraming salamat
upang pahalagahan natin ang wikang sarili
sana'y pakinggan ng gobyerno ang iyong sinabi
upang edukasyon sa ating bansa'y mapaunlad

- gregoriovbituinjr.
05.25.2025

* mula sa pahayagang Pang-Masa, Mayo 25, 2025, pahina 1 at 5    

Huwebes, Mayo 22, 2025

Natanggal na ang NGT

NATANGGAL NA ANG NGT

kaylaking ginhawa ang matanggal
ang tubong nakakabit sa ilong
pagkat siya na'y nakalulunok
ng pagkaing sa kanya'y ibigay

sa NGT na pinadadaan
ang pagkain patungo sa tiyan
na pawang likido o malabnaw
na one thousand eight hundred calorie

higit sambuwan din kinabitan
ng NGT o nasogastric tube
si misis nang siya'y mapakain
ng may sapat na calorie intake

tila ako ang nahihirapan
noong naka-NGT pa siya
talagang hirap niyang titigan
para bang ako ang nasasaktan

buti't tinanggal na ang NGT
pagkat lagay niya'y bumubuti
kaysarap naman sa pakiramdam
na sinta ko'y di na mahirapan

- gregoriovbituinjr.
05.22.2025

Ang panaginip ni misis

ANG PANAGINIP NI MISIS

si misis ay nanaginip minsan
na ikinwento niya sa akin
siya raw ay akin nang iniwan
sabi ko'y huwag iyong isipin

sapagkat walang katotohanan
wala man ako sa toreng garing
ako'y makatang may katapatan
lalagi ako sa kanyang piling

at iyon ay hanggang kamatayan
hindi pa dahil sa sasabihin
sa akin ng mga kasamahan,
kamag-anak, o kumpare man din

na ako'y walang paninindigan
isang salawahan at balimbing
at sabi ko,"ako'y tapat naman
pagkat ikaw ay tangi sa akin"

"ikaw ay aking aalagaan
hanggang sa tuluyan kang gumaling
kayrami nating pinagdaanan
wala tayong iwanan, O, darling!"

- gregoriovbituinjr.
05.22.2025

* litratong kuha ng makatang gala bago pa magkasakit si misis

Bata, namatay sa tuli

BATA, NAMATAY SA TULI

kaytindi ng balitang nabasa:
"Edad sampu, nagpatuli, patay"
ano? bakit? anong nangyari ba?
sa lying-in agad daw nangisay
matapos na matuli ng doktor
na nagturok pa ng anestisya
subalit matapos ang procedure
ang nasabing bata'y nangisay na
siya'y nadala pa sa ospital
at doon binawian ng buhay
kung ako'y ama, matitigagal
tinuli lang, anak na'y namatay
aksidente ba? ito ba'y sadya?
kay-aga namang bata'y nawala

habang sa katabi nitong ulat
magkapatid sa sunog namatay
sa dibdib ito'y sadyang kaybigat
magulang tiyak tigib ng lumbay

- gregoriovbituinjr.
05.22.2025

* mula sa pahayagang Bulgar, Mayo 21, 2025, tampok na balita (headline) at pahina 2

Miyerkules, Mayo 21, 2025

Tulad ng dati, 49 na araw na sa ospital

TULAD NG DATI, 49 NA ARAW NA SA OSPITAL

sa nagdaang taon, apatnapu't siyam na araw
kami sa ospital, panahong kami'y makalabas
subalit ngayon, pang-apatnapu't siyam na araw
na namin sa ospital, ngunit di pa makalabas

sapagkat patuloy pa ang gamutan, patuloy pa
higit isang buwan nang sa ospital nakatira
di naman ako doktor o nars, bantay lang talaga
kay misis, tila amoy ko na'y amoy medisina

patagal nang patagal ay pamahal ng pamahal
ang dapat bayaran sa pinagkanlungang ospital
mag-isip pa lang kung saan kukuha ng pambayad
ay nakatitigagal, ako pa kaya'y tumagal

apatnapu't siyam na araw pag iyong nanilay
ay makabagbag damdaming danas, di mapalagay
binago na ng kanyang karamdaman yaring buhay
na dapat ay sa bayan, ngayon ay sa utang, alay

- gregoriovbituinjr.
05.21.2025

* mula Oktubre 23 hanggang Disyembre 10, 2024 ay nanatili kami sa ospital dahil sa naunang sakit ni misis, at mula Abril 3 hanggang Mayo 21, 2025 ay narito sa ospital nang ma-istrok si misis 

Tula't paliwanag sa forum ng maralita

TULA'T PALIWANAG SA FORUM NG MARALITA

sadyang kaybigat ng tema, “Nothing for Us, Without Us”
sa sistemang bulok ba dukha pa’y makaaalpas
sa lipunang mapagsamantala at di parehas
laksa’y mahihirap, mayamang iilan, di patas

kahit sa isyung pabahay ng mga maralita
4PH ay para sa may pay slip, di sa wala
para lang sa may Pag-ibig, wala niyan ang dukha
mungkahi’y public housing ang ipatupad na sadya

dapat pabahay, serbisyong panlipunan, trabaho
ay magkasamang pag-usapan ng masa't gobyerno
pabahay ay hindi dapat batay sa market value
kundi sa capacity to pay ng dukha't obrero

subalit habang kapitalismo pa ang sistema
dukha'y lugmok ngunit huwag mawalan ng pag-asa
nararapat lamang ang maralita'y magkaisa
at wakasan ang pang-aapi't pagsasamantala

halina't katotohanang ito'y ipalaganap
baguhin na ang sistema nang malutas ang hirap
magagawa kung patuloy tayong magsusumikap
lipunan nati’y itayo nang ginhawa’y malasap

- gregoriovbituinjr.
05.21.2025

* matapos ang pagbigkas ng kinathang tula ay nagpaliwanag din ang makatang gala hinggil sa isyu ng maralita bilang sekretaryo heneral ng Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML); sumagot din ng ilang katanungan sa ginanap na urban poor forum sa Pilar Herrera Hall sa Ground Flr ng Palma Hall ng UPD, Mayo 21, 2025

Sabado, Mayo 17, 2025

Infusion complete

INFUSION COMPLETE

sa pandinig ko'y tila musika na
ang infusion complete pag naririnig
sa ospital, tanghali man, umaga
o madaling araw, o takipsilim

ibig sabihin, paubos ang dextrose
na dapat iyong palitan ng lubos
infusion complete ay biglang tutunog
kahit kami'y mahimbing sa pagtulog

di ka na maiinis pag ganito
gagawin mo lang, dapat kang alerto
kaya itatawag mo iyon sa nars
upang dextrose ay agad mapalitan

di mahalaga rito ang mainis
ang mahalaga'y gumaling si misis
mula sa istrok at abcess sa tiyan
sana'y gumaling na siyang tuluyan

- gregoriovbituinjr.
05.17.2025

* mapapanood ang bidyo sa kawing na: https://web.facebook.com/share/v/1AfxVNvCAH/ 

Pag-utot

PAG-UTOT

"nakautot ka na ba?" laging tanong
ng mga doktor, pati nars kay misis
na naka-NGT o nakapasak
ang tubo sa ilong upang kumain

pag nakautot daw pala'y maganda
sa kalusugan dahil may nilabas
na hangin sa tiyan lalo't naistrok
at may blood clot sa bituka si misis

bagamat walang kinaing natural
tanda ang pag-utot sa tinitingnan
upang guminhawa ang pakiramdam
at gumaganda na ang kalusugan

na tanda ng paggalaw ng bituka
may nilalabas na toxic o sobrang
hangin sa tiyan o kaya'y bakterya
salamat sa ibinahagi nila

- gregoriovbituinjr.
05.17.2025

* sinulat habang nagbabantay kay misis sa ospital
* NGT - nasogastric tube, o yaong ipinapasok na tubo sa ilong pababa sa lalamunan at esophagus, hanggang sa  loob ng tiyan sa pagbibigay ng pagkaing may nutrisyon

Biyernes, Mayo 16, 2025

Pagsakit ng kanang balikat

kahapon, sumakit ang kanyang kanang balikat
na di na niya maigalaw dahil sa istrok
na tila na-dislocate, o kaya'y napilayan
payo ng doktor kagabi, ipa-xray agad

sana'y hindi iyon panibagong karamdaman
bagamat matagalan pa raw yaong gamutan
sana'y makalabas na rin kami sa ospital
na higit isang buwan na rin, gayon katagal

ibig ding sabihin, iyon na'y nakararamdam
may pakiramdam na ang kanang naapektuhan
kung tutuusin, magandang senyales na iyan
upang aking asawa'y gumaling nang tuluyan

naka-iskedyul na ang xray ngayong umaga
kaya maaga akong gumising, naghanda na
hinihintay lang kung sinong susundo sa kanya
at sana'y maging maganda naman ang resulta

- gregoriovbituinjr.
05.16.2025

Lunes, Mayo 12, 2025

Tumanog

TUMANOG

nagisnan muli'y bagong salita
sa palaisipang inihandog
nabatid nang sinagutang sadya
iyang duwende pala'y tumanog

duwende'y tila wikang Kastila
at tumanog ay wikang Tagalog
sadyang mayaman ang ating wika
pag kinain ay nakabubusog

sa krosword maraming natatampok
na katagang animo'y kaylalim
na dapat namang ating maarok
at tila rosas na sinisimsim

sariling wika'y ating gamitin
sa mga kwento, tula't sanaysay
katha ng katha ng katha pa rin
hanggang mga akda'y mapaghusay

- gregoriovbituinjr.
05.12.2025

* palaisipan mula pahayagang Pilipino Star Ngayon, Mayo 12, 2025, p. 11

Linggo, Mayo 11, 2025

Gulunggulungan pala'y Adam's apple

GULUNGGULUNGAN PALA'Y ADAM'S APPLE

batid natin kung ano ang alak-alakan
o likod ng tuhod, nababaluktot naman
batid din natin pati ang kasukasuan
o sugpungan ng mga butong nag-ugnayan

sa Dalawa Pababa ng palaisipan
ang katanungan doon ay gulunggulungan
bago sa pandinig ko, ano kaya iyan?
at ang lumabas na sagot ay lalamunan

sinaliksik ko anong tamang kahulugan
at Adam's apple pala ito kung ituran
salamat sa lumikha ng palaisipan
may sarili pala tayong salita riyan

salamat sa bagong dagdag na kaalaman
na atin ding magagamit sa panitikan
sa pagkatha ng sanaysay, kwento't tula man
lalo sa nobelang aking nais simulan

- gregoriovbituinjr.
05.11.2025

* palaisipan mula sa pahayagang Pilipino Star Ngayon, Mayo 11, 2025, p. 14

Anagram ang pen name

ANAGRAM ANG PEN NAME ‎ ‎ang dalawang / may-akda kong / napipisil ‎ay may mga / ngalang gamit / na pampluma ‎si Marcelo / H. Del Pilar / ay P...