Exchange gift

EXCHANGE GIFT

katatapos lamang ng masigabong pagdiriwang

bawat isa sa kanila'y may pangregalo naman

ano kayang matatanggap mula sa kapalitan

sana'y bagay naman sa iyo't iyong magustuhan

hanggang isang larawan ang nakapukaw sa isip

na pag pinagmasdan mo'y iyo agad malilirip

inaalay ng puno'y anong gandang halukipkip

habang ang tao'y kasamaang walang kahulilip

mabuti pa ang isa'y bunga ng kanyang paggawa

habang ang isa naman ay palakol na hinasa

hanggang sa pagdiriwang ba naman ay may kuhila

parang tunggaliang kapitalista't manggagawa

bakit puputlin ang punong nagbibigay ng prutas

kundi upang tumubong limpak-limpak ang pangahas

nais laging manlamang, sa kapwa'y di pumarehas

ah, paano ba kakamtin ang makataong landas

maiiwasan ba natin ang mga tusong imbi

na nais kumita ng milyon, perang anong laki

kung magbigayan sana'y para sa ikabubuti

ng kapwa, tanda ng pagkatao, di pangsarili

- gregoriovbituinjr.

01.11.2022

* litrato mula sa google

Kape't tula sa umaga

KAPE'T TULA SA UMAGA

tuwina'y kape't tula ang almusal ng makata

bago umalis ng bahay at maglingkod sa dukha

bago kumilos sa kalsada at sa manggagawa

mag-aagahan muna't magpapalakas ngang sadya

isasawsaw ang pandesal sa kape, anong sarap!

buti nang umalis ng busog kahit naghihirap

upang tuparin ang tungkulin, kamtin ang pangarap

lipunang makataong walang trapong mapagpanggap

gigising at babangong tula ang nasa isipan

habang iniinda ang mga sugat ng kawalan

isusulat sa kwaderno ang mga agam-agam

iinom ng kape bagamat amoy ang tinggalam

almusal ay kape, salita, saknong at taludtod

samutsaring tula'y katha kahima't walang sahod

katagang nahuli sa mga patak sa alulod

habang inilalarawan ang mga luha't lugod

- gregoriovbituinjr.

01.11.2022

* tinggalam - sa Botanika, mabangong uri ng palutsina, UP Diksiyonaryong Filipino, pahina 1258

Paskil

PASKIL

kailangan pa tayong paalalahanan minsan

kundi man madalas dahil iyon ang kailangan

lalo't wala tayo sa ating sariling tahanan

tapon dito, tapon doon, tapon kung saan-saan

kaya kailangan pang maglagay ng simpleng paskil

madalas daw wala sa sarili, tila inutil

nagtatapon kung saan-saan, nakapanggigigil

kaya nagpaalala upang ito na'y matigil

Please read: Basahin ang pakiusap sa mamamayan

lalo na sa gumagamit ng kanilang kainan

payak lang: Pakitapon ang kalat sa basurahan!

Clean as you go! Kung may kalat ay may pagtatapunan

buti na lang, may basurahan, paano kung wala

ang sariling basura'y ayaw ibulsa ng madla

sa natapos gamitin ay nandidiri nang sadya

ito man ay ketsap, plastik, o sa tisyu dumura

kolektibong kaugnayan, nag-iisang daigdig

pumapangit na kalikasan, sinong mauusig

sa wasak na kapaligiran, sinong nalulupig

sa pagpabuti ng mundo, tayo'y magkapitbisig

- gregoriovbituinjr.

01.10.2022

* nilitratuhan ng makatang gala ang paskil sa lamesa ng isang pamilihan

Nabasa kong tatlong aklat ni Edgar Calabia Samar

NABASA KONG TATLONG AKLAT NI EDGAR CALABIA SAMAR

Una kong nakilala ang magaling na awtor na si Edgar Calabia Samar noong maging kaklase ko siya sa Linangan sa Imahen, Retorika at Anyo (LIRA) mula Setyembre 2001 hanggang Marso 2002 sa UST. At ngayon ay sikat na siyang awtor ng mga libro.

Tatlo sa kanyang mga aklat ang nabili ko na. Ang una ay ang Halos Isang Buhay: Ang Manananggal sa Pagsusulat ng Nobela, na nabili ko sa isang forum na pampanitikan sa Recto Hall, UP Diliman noong Nobyembre 18, 2014, sa halagang P250.00, 200 pahina. Ang ikalawa ay ang Mga Nilalang na Kagila-gilalas, na nabili ko sa Fully Booked sa Gateway sa Cubao noong Marso 7, 2020, sa halagang P299.00, 276 pahina. At ang ikatlo ay ang Si Janus Silang at ang Tiyanak ng Tabon, na nabili ko rin sa Fully Booked sa Gateway sa Cubao nito lang Enero 3, 2022, sa halagang P175.00, na may 190 pahina.

Agad kong natapos basahin ang Janus Silang sa loob lang ng isang linggo. Basta may libreng oras, agad kong binabasa, at kanina nga lang ay natapos ko na habang nakaupo sa may labas ng bahay habang nagpapahangin. May sampung kabanata ito na talaga namang natuon ang atensyon ko rito at nais ko agad matapos ang buong nobela. Ganyan katindi ang kapangyarihan ng panulat ni klasmeyt Egay. Congrats, Egay! Serye ang nobelang ito, na may kasunod pang apat na serye ng aklat ng Janus Silang ang dapat pang basahin.

Sa aklat na Halos Isang Buhay, isinama niya ang manananggal sa pagsusulat ng nobela. Matagal ko bago natapos basahin ang aklat na ito dahil talagang dapat mong pagnilayan bawat punto lalo na't binanggit niya ang mga gawa at proseso ng paggawa ng nobela ng iba't ibang kinikilala niyang mga dayuhang awtor tulad nina Murakami, Eco at Bolano. 

Isang inspirasyon iyon upang mangarap at masimulan kong sulatin ang planong una kong nobela, kaya sa pagbabasa pa lang ng Halos Isang Buhay ay talagang nais kong magsulat ng mahahabang kwento. Nakagawa na ako ng aklat kong Ang Dalaga sa Bilibid Viejo at iba pang kwento, Katipunan ng Una Kong Sampung Maikling Kwento, na nalathala noong 2012, kundi man 2013. Ang ilan pang maiikling kwento ko ay nalathala naman sa isyu ng Taliba ng Maralita, ang opisyal na pahayagan ng Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML) na nalalathala ng dalawang beses kada buwan.

Iba't ibang uri ng nilalang naman sa masasabi nating mitolohiyang Filipino ang nasa Mga Nilalang na Kagila-gilalas. Dito ko naisip na lumikha rin ng mga kwentong pambata na hindi kailangan ng hari at reyna, dahil wala namang hari at reyna sa bansa, kundi mga raha at datu. Ang mga bida ay mga bata subalit ang gumagabay sa kanila ay ang mga Bathala, tulad nina Kaptan, Kabunyian, Amansinaya, at Tungkung Langit.

Nais ko pang mabili bilang collector's item at mabasa ng buo ang iba pa niyang nobela tulad ng Walong Diwata ng Pagkahulog at Ang Kasunod ng 909, subalit hindi ko matsambahan sa mga tindahan ng aklat. Kung may pagkakataon at may sapat na salapi, nais kong kumpletuhin ang iba pang aklat ng Janus Silang.

TATLONG AKLAT

tapos ko nang basahin ang unang aklat ni Janus

Silang na talagang pinagtuunan ko nang lubos

bagamat ang pangwakas noon ay kalunos-lunos

na pangyayari, may kasunod pa ito't di tapos

sadyang pilit mong tatapusin ang buong nobela

napapatda, napatunganga, anong nangyari na

ang iba pa niyang aklat ay sadyang kakaiba

mitolohiyang Filipino'y mababatid mo pa

nakahahalina ang banghay at daloy ng kwento

upang tuluyang mapako ang isipan mo rito

masasabi mo sadyang magaling na awtor nito

at naakit kang tapusin ang aklat niyang ito

Edgar Calabia Samar, magaling na manunulat

awtor ng Janus Silang, pluma niya'y anong bigat

ang Walong Diwata'y di ko pa nababasang sukat

nais kong malaman bakit nahulog silang lahat

ang pluma'y malupit, di ko pa naaabot iyon

tula't kwento ko nga'y sariling lathala lang noon

gayunman, awtor na ito'y isa nang inspirasyon

upang pagbutihin ko pa ang pagsulat ko't layon

- gregoriovbituinjr.

01.10.2022

Pag-asa

PAG-ASA

isang marubdob na pakikiisa sa Partido

Lakas ng Masa na sa ngayon ay nagpapatakbo

ng kandidatong manggagawa sa pagkapangulo,

bise presidente at tatlo para sa senado

ating ipanalo ang Partido Lakas ng Masa

sa partylist, at biguin ang mga dinastiya

Manggagawa Naman ang iluklok sa pulitika

sila'ng dahilan kaya umunlad ang ekonomya

ibabagsak natin ang mga trapong mapagpanggap

mga kandidato ng kapitalistang mahayap

na sa manggagawa't dukha'y di naman lumilingap

kaya ang mga ito'y patuloy sa paghihirap

ah, pag-asa ang sa Partido'y aming natatanaw

na sa kabulukan ng sistema'y siyang lulusaw

pagbabago't lipunang makatao ang lilitaw

na siyang ating adhikain sa bawat pag-igpaw

- gregoriovbituinjr.

01.09.2022

* selfie ng makatang gala sa tapat ng tanggapan ng Bukluran ng Manggagawang Pilipino (BMP) sa Pasig

Paracetamol

PARACETAMOL

kahindik-hindik na balitang umabot sa masa

wala nang mabiling paracetamol sa botika

nagkakaubusan, paano ngayong maysakit ka

ubo't nilalagnat, sana'y di COVID iyan, iha

sa usaping supply and demand, tataas ang presyo

ng produktong kulang sa suplay na nais ng tao

kung sobra ang suplay, dapat magamit ang produkto

ay tiyak na magmumura naman ang presyo nito 

lalo ngayong omicron variant daw ay lumalala

at mas matindi pa raw sa ibang virus ang taya

kaya sa mga botika ang mga tao'y dagsa

nang makabiling gamot sa sakit na nagbabadya

di natin masisisi kung mga tao'y dagsaan

lalo sa balitang gamot ay nagkakaubusan

dahil iyon ay mayor nating pangangailangan

upang buhay ng pamilya'y agad masagip naman

sana'y walang mag-hoarding ng mga produktong iyon

ilalabas saka ibebentang mas mahal yaon

bulsa ng kapitalista'y tiba-tiba na roon

dapat parusahan ang gagawa ng krimeng iyon

- gregoriovbituinjr.

01.09.2022

* balitang halaw sa pahayagang tabloid na Pilipino Star Ngayon, Enero 5, 2022, pahina 2

Lansangan

LANSANGAN

madalas kong tahakin ang aspaltadong lansangan

na sa tuwina'y mabibilis yaong mga hakbang

animo'y hinahabol ng mga sigbin at aswang

habang nangangamoy asupre yaong lupang tigang

di ko mawari sinong sa akin ay sumusunod

tatambangan ba dahil sa bayan ay naglilingkod

dahil ba ako'y isang masugid na tagasunod

bilang aktibistang sa rali raw sugod ng sugod

ngunit payapa pa rin akong sa daan tumawid

panatag ang loob na sa dilim di mabubulid

habang samutsaring isyu ng bayan ay di lingid

patuloy ang pagbaka habang nagmamasid-masid

dapat pandama'y patalasin at laging ihasa

upang maging handa sa mga daratal na sigwa

lalagi akong kakampi ng uring manggagawa

habang tinatahak ang landas ng kapwa dalita

- gregoriovbituinjr.

01.09.2022

Bawal dumura sa basurahan

BAWAL DUMURA SA BASURAHAN

paalala yaon bagamat nakakairita

payak na abiso subalit nakakataranta

bawal dumura sa basurahan, ang paalala

nakakadiri kung sa basurahan dudura ka

maghahanap ka pa ba ng kubeta o lababo

kung malayo pa iyon sa kinaroroonan mo

upang makadura lang ay lalakad at tatakbo

saan dudura, lilinga doon, lilinga dito

sinong pipigil na dumura ka sa basurahan

kung kailangan mo nang ilabas sa lalamunan

ang plemang idadahak, ay, nakakadiri naman

mabuti nga't sa basurahan, di kung saan-saan

na sa nag-aayos ng basura'y kadiri iyon

lalo't di mo sila sinuswelduhan sa pagtapon

may dignidad din sila, dapat respetuhin iyon

kahit basurero man ang napasukang propesyon

wala ka pang dalang tissue, doon sana dumahak

kung may sakit ka, kapwa'y di mahawa't mapahamak

tipunin sa isang plastik, sa bag muna iimbak

saka itapon sa basurahan, payo ko'y payak

tawag na ng kalikasan ang bigla mong pagdura

uhog man o plemang nais mong agad na mawala

kaysa nasa lalamunan at malunok mong bigla

kadiri nga lang pag sa basurahan idinura

- gregoriovbituinjr.

01.07.2022

* paskil na nakita sa loob ng isang mall

Puso

PUSO

nadaanan ko sa tindahan ng mga bulaklak

ang isang halamang anyong puso, nakagagalak

magandang tanawin sa mga naroong pinitak

ngayon lang nakita iyon, kaya ako'y nagkodak

lalo pa't nalalapit na ang Pebrero Katorse

ang Araw ng mga Puso, handog at pasakalye

habang malayo pa ang Setyembre Bente Nuwebe

na World Heart Day naman, alagaan ang pusong ire

kasama si misis nang makita'y halamang puso

sa mismong kaarawan niya habang sinusuyo

kaysarap masdan ng pusong tanim, nararahuyo

upang itanim din namin ito kahit sa paso

na araw-araw dapat lagi itong dinidilig

upang tuluyang mapalago ang iwing pag-ibig

katapatan ng pagmamahal sa bawat pagniig

at sa anumang paninibugho'y di palulupig

- gregoriovbituinjr.

01.07.2022

Sa maybahay

SA MAYBAHAY

maligayang kaarawan sa tangi kong maybahay

pagbati ng pag-ibig, sa puso nagmulang tunay

nawa'y lagi kang malusog, nasa mabuting lagay

habang magkatuwang tayong naritong nagsisikhay

kahit sa pagtanda mo'y manatili ang alindog

tulad ng isang diwatang pagsinta yaong handog

sa pagmamahal at paglalambing ay laging busog

sapagkat natatanging mutya kitang iniirog

O, mahal kong Liberty, maligayang kaarawan

taospusong pasasalamat, lagi kang nariyan

O, Kalayaan, kaiga-igaya mong pangalan

na alay sa akin ay matatag na kahulugan

mahal ko, sa mundo'y natatangi kitang diyosa

sa pagsikat ng araw ay tala ka sa umaga

maybahay kitang laging nasa puso ko tuwina

narito lang akong nakasuporta sa'yo, sinta

- gregoriovbituinjr.

01.06.2022

407

407

kahindik-hindik na bilang ang doon naiulat

na animo'y istatistika lang na sumambulat

kung di isiping buhay ng tao'y nawalang sukat

numero lang ba iyan o tao, nakagugulat

sinalanta ng bagyong Odette ay di matingkala

lalo't bata't matatanda'y dinaluhong ng sigwa

apatnaraan at pitong katao na'y nawala

may pitumpu't walong buhay pang hinahanap sadya

nagbabagong klima ba'y paano uunawain

kung nanalasang sigwa'y anong tinding kaharapin

sapat bang fossil fuel at plantang coal ay sisihin

at ipanawagang ang mga ito'y patigilin

nag-usap-usap ang mga bansa hinggil sa klima

bago pa ang bagyong Odette sa bansa'y manalasa

emisyon ng bawat bansa'y dapat mabawasan na

susunod kaya ang mga bansang kapitalista

sa nasalanta ng bagyo, sinong dapat masingil

sinong mananagot sa mga buhay na nakitil

o walang masisisi, kalikasan ang sumiil

o may dapat singilin, ang kapitalismong taksil

- gregoriovbituinjr.

01.05.2022

* datos mula sa pahayagang Abante Tonite, Enero 5, 2022, pahina 2